Strona główna / Żelazo

Żelazo

Żelazo wchodzi w skład barwników w postaci hemowej (hemoglobiny i mioglobiny w mięsie), niehemowej (w produktach roślinnych) oraz enzymów odpowiedzialnych za transport i magazynowanie tlenu w organizmie. Występuje w enzymach odpowiedzialnych za: metabolizm kwasów tłuszczowych, biosyntezę prostaglandyn,  katabolizm tryptofanu. Przyswajalność żelaza w produktach roślinnych jest niższa niż w produktach zwierzęcych. W produktach roślinnych obniżają ją zawarte w nich związki chemiczne: fityniany i szczawiany, również wapń oraz wysoka kwasowość (czynnik pH). Jedynie 8 % spożywanego żelaza jest wchłaniane przez organizm i transportowane do krwi. Do jego wchłaniania konieczna jest dostateczna ilość: kobaltu, manganu, miedzi i witaminy C. Samo zaś żelazo jest niezbędne do metabolizmu witamin z grupy B. Źródłem pozyskiwania żelaza są produkty zwierzęce (mięso, podroby, żółtka jaj) i roślinne (chleb pełnoziarnisty, fasola, kakao, natka pietruszki, orzechy, soja). Żelazo występuje również w postaci syntetycznej jako składnik środków witaminowo-mineralnych i mineralnych oraz monopreparatu, często wzbogaconego o witaminę C. Suplementy zawierające związki żelaza zalecane są sportowcom podczas intensywnych treningów oraz osobom na diecie bezmięsnej (wegetarianom i weganom). Niedobór żelaza przede wszystkim wywołuje niedokrwistość. Używanie dużej ilości mocnej kawy czy herbaty utrudnia przyswajanie żelaza. Objawami niedoboru żelaza są: bezsenność, biegunka, zaburzona ciepłota organizmu, zanik brodawek na języku, zmniejszona wydolność wysiłkowa i sprawność intelektualna i psychiczna. Nadmiar żelaza powoduje zmniejszenie wchłaniania innych pierwiastków (np. cynku, miedzi), zmniejsza odporność organizmu,  powoduje uszkodzenie tkanek niektórych narządów (nerek, wątroby, serca), zwiększa ryzyko chorób nowotworowych. Dawkowanie: 3-12 mg na dobę.